E ngại khi tìm kiếm tư vấn y tế là tâm tư rất phổ biến. Hãy tự trang bị bằng cách đọc về các bệnh STI khi nhấn vào nút về mỗi chủ đề khác nhau bên dưới.
HIV là viết tắt của Human Immunodeficiency Virus (Virus làm suy giảm miễn dịch ở người). Virus này tấn công vào khả năng xử lý bệnh của cơ thể và gây bệnh AIDS. Đây là quá trình diễn tiến chậm và những người nhiễm HIV có thể không thể hiện triệu chứng trong hơn một thập kỷ.
Bệnh Herpes
Do virus Herpes simplex (HSV) xâm nhập trực tiếp qua niêm mạc, gây ra mụn nước mọc thành chùm ở bộ phận sinh dục, miệng, hậu môn hoặc lỗ mũi. Mụn nước khi vỡ gây ra vết loét đau, ngứa rát và hay tái phát. Hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu.
Lậu
Do vi khuẩn Neisseria Gonorrhoeae gây ra. Bệnh được lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn hoặc tiếp xúc với dịch tiết ở họng, hậu môn, dương vật, âm đạo. Triệu chứng thường xuất hiện sau 2-5 ngày nhiễm khuẩn, phổ biến nhất là tiểu buốt, tiểu rắt, chảy mủ màu trắng đục hoặc vàng xanh từ niệu đạo/âm đạo. Bệnh có thể được chữa khỏi.
HIV/AIDS
Do virus gây suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV) gây ra. Tại Việt Nam, trung bình mỗi năm phát hiện hơn 10.000 người nhiễm HIV. Xét nghiệm máu là phương pháp chính xác nhất để xác định tình trạng nhiễm HIV.
Giang mai
Do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra. Bệnh được lây truyền qua đường máu, quan hệ tình dục không an toàn, từ mẹ sang con, hoặc gián tiếp qua đồ dùng, vật dụng bị nhiễm khuẩn. Bệnh có thể được chữa khỏi. Hiện chưa có vaccine phòng bệnh này.
\Viêm gan virus B và C
Viêm gan virus B (VGB) và C (VGC) do virus HBV/HCV gây ra. Việt Nam hiện có khoảng 7,8 triệu người nhiễm VGB và gần 1 triệu người nhiễm VGC. Bệnh có thể tiến triển thành viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan. Hiện đã có vaccine phòng VGB và thuốc điều trị khỏi VGC.
Chlamydia
Do vi khuẩn Chlamydia Trachomatis gây ra. Bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, xuất hiện từ 1-3 tuần sau khi nhiễm khuẩn, đôi khi có tiểu buốt, tiết dịch âm đạo/dương vật bất thường, đau khi quan hệ tình dục, đau vùng bụng dưới ở nữ. Bệnh có thể được chữa khỏi.
Sùi mào gà, mụn cóc sinh dục
Do virus gây u nhú ở người (HPV) gây ra. Hầu hết những người bị nhiễm HPV không biết mình bị bệnh. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Tiêm vaccine là cách hiệu quả nhất để phòng bệnh.
Các triệu chứng thường khác nhau tùy theo từng bệnh và giới tính. Nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng nhưng vẫn có thể lây nhiễm. Nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ có hiệu quả tích cực.
Biểu hiện toàn thân:
Mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc sốt cao, đôi khi có sốt rét.
Phát ban, sưng hạch.
Biểu hiện tại cơ quan sinh dục và các vùng lân cận:
Các nốt sần, mụn rộp, vết loét, u nhú màu hồng/trắng bất thường trên da quanh bộ phận sinh dục, hậu môn, miệng.
Chảy dịch bất thường từ âm đạo, dương vật hoặc hậu môn. Dịch có mùi hôi, màu lạ (vàng, xanh, trắng đục), ra nhiều hơn bình thường.
Ngứa râm ran ở bộ phận sinh dục, dọc niệu đạo, miệng sáo (ở nam) hoặc hậu môn.
Tiểu buốt, tiểu rắt, cảm giác đau, bỏng rát khi đi tiểu.
Rối loạn xuất tinh ở nam giới: xuất tinh bất thường, đau sau khi xuất tinh.
Rong kinh hoặc chảy máu âm đạo bất thường (không trong kỳ kinh) ở nữ giới.
Đau khi quan hệ tình dục.
Quan hệ tình dục không an toàn: nếu không sử dụng bao cao su đúng cách sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm;
Quan hệ tình dục qua đường hậu môn: do niêm mạc hậu môn mỏng, nhiều mạch máu, lại ít có dịch bôi trơn nên dễ bị tổn thương, chảy máu, khiến nguy cơ bị nhiễm cao hơn;
Quan hệ tình dục qua đường miệng: có thể ít rủi ro hơn, nhưng vẫn có thể bị lây nhiễm nếu không sử dụng bao cao su hoặc màng chắn miệng;
Có nhiều bạn tình: làm tăng nguy cơ mắc STDs ngay cả khi có sử dụng bao cao su. Số lượng bạn tình càng nhiều thì nguy cơ mắc STDs càng cao;
Có tiền sử mắc các STD chưa được điều trị: sẽ có nguy cơ bị tái phát cao hơn, đồng thời cũng tăng nguy cơ mắc các STD khác;
Bị lạm dụng tình dục: cần tìm sự trợ giúp từ gia đình hoặc cộng đồng càng sớm càng tốt;
Lạm dụng rượu hoặc sử dụng chất kích thích khi quan hệ tình dục (Chemsex): có thể làm giảm khả năng kiểm soát và nhận thức, khiến bạn dễ có các hành vi nguy cơ cao;
Dùng chung bơm kim tiêm: có nguy cơ lây nhiễm nhiều bệnh cùng lúc, bao gồm cả HIV, viêm gan B và viêm gan C, giang mai,...
Doxy-PEP (viết tắt của Doxycycline Post-Exposure Prophylaxis) là phương pháp sử dụng kháng sinh Doxycycline uống sau khi quan hệ tình dục không an toàn để phòng ngừa một số bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) do vi khuẩn.
Các thông tin cốt lõi về Doxy-PEP bao gồm:
Tác dụng: Giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh như giang mai, chlamydia và lậu. Phương pháp này không dùng để phòng ngừa HIV.
Cách sử dụng: Uống một liều duy nhất 200 mg (thường là 2 viên, mỗi viên 100 mg) càng sớm càng tốt sau khi quan hệ không an toàn, lý tưởng nhất là trong vòng 24 giờ và không vượt quá 72 giờ.
Đối tượng: Thường được bác sĩ cân nhắc chỉ định cho những người có nguy cơ lây nhiễm STIs cao.
Lưu ý quan trọng: Đây là thuốc kê đơn. Việc lạm dụng kháng sinh có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc. Bạn tuyệt đối không nên tự ý sử dụng mà cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.